دریانیوز: مصرف گرایی نوعی رفتار افراطی و خارج نیاز طبیعی انسان است که فرد را بدون وجود نیاز واقعی و تنها بر اساس احساس نیازمندی، هرچه بیشتر به خرید، مصرف و استفاده از انواع کالاها، خدمات ترغیب می کند، مصرف گرایی بیماری جدی بشر امروز است که در جامعه به شکل‌های مختلف خودش را نشان می دهد.

مصرف گرایی چیست؟

در یک تعریف ساده مصرف گرایی به خرید یا استفاده از کالایی که مورد نیاز ما نباشد اطلاق می گردد و مهمترین مشخصه آن نیز علاقه به تهیه یا خرید کالا یا خدمت جدید است که بیشتر از نیازی کاذب و غیر واقعی سرچشمه می گیرد تا نیازی واقعی . برای توضیح بیشتر به این مثال دقت کنید؛ شما یک وسیله الکترونیکی سالم مثل موبایل دارید که با دقت و صحت کامل کار می کند ولی!، کمی قدیمی شده و تبلیغات تلویزیونی دائم نوع جدیدی از آن را تبلیغ می کند یا اینکه دوستان شما به تازگی این وسیله جدید تا تهیه کرده اند و شما را به خرید آن تشویق می کنند ! در حالی که همان وسیله قبلی کار روزانه شما را راه می اندازد و نیازی به خرید وسیله جدید ندارید. در این موقعیت چه می کنید ؟ آیا در مقابل تبلیغ های تلویزیون و تشویق های دوستان تسلیم می شوید یا اینکه قدرت این را دارید که با وجود داشتن پول خرید وسیله جدید از تهیه آن خود داری کنید ؟اگر جزو کسانی هستید که تسلیم نمی شوید و با همان وسیله قدیمی کارتان را انجام می دهید جای تبریک دارد و در غیر این صورت شما نیز به جمع جامعه مصرف گرا وارد شده اید.شاید بتوان با کلماتی کوتاه مصرف گرایی را به یکی یا چند مورد از این موارد نیز ربط داد ، بدون نیاز وفقط برای تفریح چیزی را بخریم، خودنمایی ، چشم و همچشمی و یا رودربایستی با دوستان و آشنایان کالایی را خریداری کنیم.

یک سوال اساسی!

این جا یک سوال اساسی پیش می آید ! با این توصیفات ما تا سالهای سال نباید وسیله ای جدید بخریم؟ مثلا هنوز باید از یک تلویزیون های سیاه سفید قدیمی استفاده کنیم؟ پاسخ خیر است! انسان می تواند به اندازه نیاز و بر اساس توان مالی و قدرت خرید خود از بهترین کالاها یا خدمات استفاده کند ولی قرار گرفتن در مسیری که موجب زیان مالی و روانی می شود جز خسارت برای فرد و اطرافیان چیزی به همراه ندارد. برای مثال با در نظر گرفتن همان مثال بالا می توانید با توجه به مواردی نظیر اینکه آن کالا ارزش خرید داشته باشد، از تولیدات خوب ملی باشد، انرژی کمتری مصرف کند و قیمت مناسبی هم را داشته باشد اقدام به خرید کرد. در ضمن هیچ الزامی وجود ندارد که دو یا چند تلویزین در خانه باشد در حالی که اکثر مواقع کسی از آنها استفاده نمی کند.

مصرف گرایی به چه کسانی ضربه می‌زند؟

باید این نکته را دانست که مصرف گرایی هیچ حد و مرزی را ندارد. مصرف گرایی به دو طبقه بالا و طبقه پایین جامعه که با هم اختلاف طبقاتی زیادی دارند، صدمه می زند.بزرگ ترین مشکل طبقه بالا اسراف است که یکی از بزرگترین گناه ها محسوب می شود در قرآن نیز در آیه ۳۱ سوره اعراف به آن اشاره شده است :( بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید) حرکت در مسیر مصرف گرایی افراد طبقه پایین را با موضوعاتی مثل: انحراف فکر از هدف اصلی زندگی، فکر کردن به این که با پول می توان همه چیز را خرید، و برای این کار بعضی افراد به سمت خلاف کشیده می شوند. برای درک بهتر از این موضوع می توان مثالی دیگر را بیان کرد.فردی تلفن همراهی قیمتی و ارزشمند را در دست شخصی دیگر می بیند . ولی چون از قشر پایین است و توان پرداخت هزینه نقدی آن را ندارد به ناچار و در خوش بینانه ترین حالت برای تهیه آن وسیله خود را به زحمت می اندازد تا پولی قرض کند یا وام بگیرد و در بازپس دهی آن دچار مشکل می شود.

آیا مصرف گرایی به محیط زیست آسیب می زند؟

پاسخ مثبت است! تبلیغات رسانه ها همواره انسان را به خرید بیش از نیاز دعوت می کنند و این یعنی تولید بیشتر و تولید بیشتر نیازمند استفاده بیشتر از منابع طبیعی و محیط زیست است . علاوه بر این در انتهای زنجیره مصرف چیزی به نام زباله و پسماند به جا می ماند که این خود آسیبی جدی به محیط زیست محسوب می شود. خوب است به این موارد هم به عنوان یک تلنگر جدی توجه کنیم؛ بعضی از افراد در منزل شخصی خودشان استخر شنا دارند که آب زیادی مصرف می کند ولی بعضی افراد ممکن است آرزوی داشتن یک لیوان آب شرب برای نوشیدن را داشته باشند. بعضی دیگر در مُد و مدگرایی لباس های جدید و پر زرق و برقی می خرند و به مجموعه لباسهای شان اضافه می‌کنند درحالی که بعضی ها آرزوی داشتن یک لباس تازه را دارند. خوب است وسایل خانه را به وقت نیاز و ضرور ت تعویض کنیم . 

کیان مهر شیخی/دریا