دریانیوز:  به گفته کارگران و پرسنل کارخانه روی بندرعباس، چند ماه است که این کارخانه در تعطیلی مطلق به سر می برد و وضعیت آن نامعلوم است. شرکت تولید روی بندرعباس در اسفند ماه سال 76 به صورت شرکت سهامی خاص تاسیس شد و به‌موجب پروانه بهره برداری که در سال 77 توسط وزارت معادن و فلزات صادر شده بود، بهره برداری از این کارخانه با ظرفیت ۱۲،۰۰۰ تن شمش روی در سال، بالاخره در سال 78 آغاز شد. پروانه دائم بهره‌برداری آن نیز در شهریور1389 صادر شد که با افزایش ظرفیت تولید کارخانه به ۱۸،۰۰۰ تن در سال پروانه جدیدی برای بهره برداری این کارخانه در بهمن 1390 صادر گردید. اما اکنون با گذشت 9 ماه از سال 1400 کارخانه تعطیل و خط تولید آن به گفته مدیر عامل کارخانه، به دلیل نبود مواد اولیه غیر فعال و 300 نفر از کارگران این مجموعه از کار بیکار شده اند این در حالی است که خط تولید باقی کارخانه‌های روی در دیگر استان ها فعال است و همین موضوع باعث شده تا تعطیلی 3 ماهه این مجموعه، چالش‌برانگیز و مشکوک جلوه دهد به همین دلیل این سئوال پیش می آید که آیا واقعا دلیل تعطیلی این کارخانه مواد اولیه است؟ اگر اینطور است چرا دیگر کار خانه های مرتبط و مشابه فعال هستند؟ آیا مشکل مواد اولیه فقط برای این استان وجود دارد؟چرا؟ چرا کسی برای روشن سازی این موضوع پاپیش نمی گذارد؟ البته خالی از لطف نیست که بدانیم شرکت تولید روی بندرعباس و شرکت ذوب روی قشم از جمله شرکت‌های زیر مجموعه شرکت کالسیمین هستند که طی سال های اخیر در جریان خصوصی سازی ها، مالکیت آنها تغییر یافته و با کمی جستجو رد پای واگذاری شائبه دار آلومینیوم المهدی در واگذاری هلدینگ کالسیمین نیز دیده می شود. ردپایی که نشانه های آن نیز سال گذشته در اخراج تعداد زیادی از کارگران شرکت ذوب روی قشم رخ داد و اعتراضات کارگران شرکت تولید روی بندرعباس نیز نشانه‌ای برای دنباله روی همان اعتراض در بندرعباس است.

کمی به عقب برگردیم ...

در خرداد ۹۳ سازمان خصوصی‌سازی آگهی واگذاری بلوک ۷۷.۲۲درصدی سهام مجتمع آلومینیوم المهدی و ۱۰۰ درصدی سهام طرح هرمزال را منتشر کرد که هیچ خریداری از آن استقبال نکرد.چند ماه بعد در اسفند ۹۳ پس از انتشار آگهی نوبت دوم، شرکت آلومینیوم المهدی به ارزش ۸۰۰ میلیارد تومان به سرمایه‌گذاری از بخش خصوصی واگذار شد. شرکت ... ، تنها شرکتی بود که در این مناقصه شرکت کرده و برنده شد. شرکت مذکور علاوه بر این شرکت در ۲۲ شرکت مرتبط با صنعت آلومینیوم از جمله «آلومینیوم هرمز جنوب»، «نوید منگنز»، «نوین آلیاژ سمنان» ،«معادن بافق»، فروآلیاژهای فاریاب سهامدار است.سازمان خصوصی‌سازی در سال ۹۴ سهام مجتمع آلومینیوم المهدی هرمزگان به میزان ۷۲ درصد و به ارزش ۱۷۵۰ میلیارد تومان را به این شرکت واگذار کرد. پیش از انجام پروسه واگذاری شرکت آلومینیوم المهدی و طرح هرمزال سازمان بازرسی در تاریخ ششم شهریور ۹۴ کتباً به وزارت اقتصاد اعلام کرد که واگذاری دارای تخلفاتی است و باید جلوی آن گرفته شود. اما سازمان خصوصی‌سازی علی‌رغم این مکاتبه حدود ۱۲ روز بعد واگذاری را انجام داد و اقدام به بازگشایی پاکت‌های مزایده کرد. بعد از واگذاری این شرکت نیز سازمان بازرسی اعلام کرد که در واگذاری این شرکت تخلف رخ داده و بعد از ارزیابی مجدد تخلفات محرز می‌شود. احمد مرادی، نماینده مردم بندرعباس در مجلس، نیز در این زمینه گفته بود «سازمان خصوصی‌سازی این بنگاه را در حالی‌که ۵ تا ۶ هزار میلیارد تومان قیمت داشت به قیمتی چند برابر ارزان‌تر واگذار کرده است.» در اردیبهشت ۹۵ ماجراهای واگذاری این شرکت با اخراج کارگران بالا گرفت و ۶۲۵ نفر از کارگران آلومینیوم المهدی از سوی خریدار خصوصی، اخراج شدند.

آن‌طور که منابع محلی پس از اخراج کارگران از این مجموعه اعلام کردند، بخش عمده خطوط تولیدی این کارخانه به‌‌ویژه خطوط مربوط به فاز دوم (هرمزال) به دلیل تأمین‌نشدن برق مورد نیاز تعطیل شده بود. اخراج این کارگران در حالی انجام شد که خریدار متعهد شده بود تعداد کارکنان شرکت را (که در زمان واگذاری ۴۲۸+۱۳۶۷نفر است) در طول دوره نظارت (۸ساله)ثابت نگه داشته و کمتر نکند.این واگذاری و رویدادهای پس از آن همچون اخراج کارگران و منصوب کردن مدیران پیشین استان هرمزگان در این شرکت؛ اعتراض‌های فراوانی به سازمان خصوصی‌سازی و وزارت اقتصاد در پی داشت. جمعی از کارشناسان این شرکت در نامه سرگشاده‌ای خطاب به حمیدرضا فولادگر، رئیس کمیسیون ویژه نظارت و پیگیری اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی نوشتند: «علیرغم ارسال و ثبت شکایات متعدد، همراه با اسناد و مدارک متقن در سامانه‌های سازمان بازرسی کل کشور و اداره اطلاعات و دیوان محاسبات جهت رسیدگی به تخلفات و مفاسد کلان و حیف و میل‌های گسترده که حجم این تخلفات مالی بالغ بر ۴۰۰ میلیارد تومان می‌باشد، متأسفانه با نفوذ لابی قدرتمند و پشت پرده واگذاری این شرکت‌ها، نه تنها تاکنون هیچ رسیدگی نشده، بلکه همه این پرونده‌ها و تخلفات ۴۰۰ میلیارد تومانی با فروش شرکت عملاً مدفون و به بایگانی تاریخ سپرده می‌شود.» در این نامه آمده‌است که زیان‌های انباشته این شرکت توسط مدیران پیشین تعمدی و برای زیان‌ده نشان دادن و تصاحب ارزان‌تر آن توسط بخش خصوصی بوده‌است. در سال ۹۶ یکی از خواسته‌های جدی نمایندگان هرمزگان در مجلس رسیدگی به وضعیت آلومینیوم المهدی و لغو واگذاری بود. سر انجام پس از اعتراض ها در دی سال ۹۷ فراخوانی درباره جایگزینی صادر شد که پس از بررسی ها، قرارداد جایگزین با گروه مپنا به امضا رسید و سهام در وثیقه شرکت آلومینیوم المهدی و دارایی‌های طرح آلومینیوم هرمزال به شرکت مپنا واگذار شد. 

هرچند واگذاری آلومینیوم المهدی با پایان خوشی برای کارگران و بیت المال همراه بود، اما ظاهراً تاکنون حساسیتی برای واگذاری شرکت های بالادستی صنایع‌روی رخ نداده است که جا دارد دستگاه های نظارتی ورود دقیق‌تری به این موضوع نمایند. کارگران کارخانه تولید روی بندرعباس این روزها نگرانند و می پرسند آیا اکنون که کارخانه روی بندرعباس در حال نیمه تعطیل به سر می‌برد باز خبری در راه است ؟ هرچند مدیران مربوطه دلیل این کاهش فعالیت را تحریم و کمبود مواد اولیه می دانند اما کارگران بر این باورند که دلیل تعطیلی مجموعه مواد اولیه نیست و در پشت پرده این تعطیلی خبری دیگر در راه است. به گفته پرسنل، با توجه به تعطیلی بخش هایی از کارخانه حقوق آنها از طرف بیمه پرداخت می شود اما نگرانی آنها این است که مبادا کارخانه حالا حالاها فعالیت تولیدی خود را آغاز نکند. یکی از کارگران در مصاحبه با خبرنگار روزنامه دریا می گوید: من بیش از 10 سال در این کارخانه شاغلم و اکنون که این اتفاق افتاده در آژانس مشغول به کار هستم . بیمه بیکاری در این مدت مبلغی را به حساب ما واریز کرده اما حقوقی که ما در زمان فعالیت کارخانه دریافت می کردیم بیشتر از این ها بود چراکه حق شیفت و اضافه کاری نیز به آن اضافه می‌شد. اما اکنون با مبلغی که بیمه به ما می دهد آن هم با گرانی و تورم و ... نمی توان امرار معاش کرد و من مجبور به مسافرکشی هستم.کارگر دیگر این مجموعه با بیان اینکه در صورت اعتراض نیز چیزی عایدمان نمی‌شود، گفت: خیلی از کارگران نمی توانند دست به اعتراض بزنند چراکه می ترسند مانند کارگران آلومینیوم المهدی اگر دست به اعتراض بزنند اخراج شوند.

در صورت پیگیری به استانداری نیز سخنی جز اینکه شما دارید حقوقتان را می گیرید عایدمان نمی شود. وی ادامه داد: الان مسئله ما حقوق نیست. مسئله این بلاتکلیفی است که در آن به سر می بریم و کسی جواب درستی به ما نمی دهد و شایعه‌های مختلفی در بین کارگران پیچیده است مبنی بر این که کارخانه قرار است کلا تعطیل شود و یا واگذار شود. حقوقی که به حساب ما واریز می شود از طرف بیمه است و بیمه نهایتا تا 3 سال بیشتر حقوق بیکاری پرداخت نمی‌کند به همین دلیل کارگران از طولانی شدن این تعطیلی‌ها نگرانند .این تعطیلی پر ابهام و بلاتکلیفی از واگذاری این مجموعه یا تعطیلی آن خبر می‌دهد. شاید هم چیزی فراتر از این ها باشد. چرا هیچ کس از آن سخن نمی گوید ؟آیا نمایندگان از تعطیلی 3 ماهه این کارخانه باخبرند؟ چرا از سوی هیچ مسئولی در این رابطه پیگیری صورت نمی گیرد؟ به راستی در پشت پرده چه خبر است؟ روزنامه دریا جهت پیگیری موضوع و حل مشکل کارگران موضوع را از مدیران کارخانه و صنعت و معدن استان پیگیری نموده است که تا زمان انتشار این گزارش نتیجه ای حاصل نشده است. همچنین روزنامه دریا آمادگی دارد تا اطلاعات دریافتی در خصوص نحوه واگذاری سهام شرکت های سهامدار تولید ذوب روی بندرعباس و ذوب روی قشم را در اختیار مراجع نظارتی و قضایی قرار دهد. 

فاطمه هوشنگی/دریا