دریانیوز:  آداب، رسوم و فرهنگ هر ملت سرشار از اصالت و ظرافت‌های خاصی است. این فرهنگ در بطن خود دارای خرده‌فرهنگ‌هایی است که شالوده و اساس فرهنگ آن ملت را پی‎ریزی می‌کند. آیین‌های عروسی، جشن‌های اعیاد، برداشت محصول، نام‌گذاری، عزا، باران خواهی و... آیینه تمام نمایی است که فرهنگ هر قوم و ملتی را برای ما بازخوانی می‌کند. سنت حلیم نذری یک مراسم آیینی است که در اواخر پاییز هر سال در روستای چاهستان انجام می‌شود. روستای ” چاهستان ” از توابع بخش تخت در ۶۲ کیلومتری شرق بندرعباس قرار دارد. این روستا به دلیل وجود چاه های زیادی که در آن وجود دارد چاهستان نام گرفته است. اکثراهالی این روستا کشاورز هستند و از قدیم‌الایام در فصل پاییز به نیت و طلب باران و نزولات آسمانی و همچنین قدردانی از نعمات الهی مراسم نذری حلیم را در روستا برگزار می کردند.پخت حلیم در چاهستان قدمتی حدود دویست سال دارد که تاکنون نیز ادامه داشته است. حلیم نذری هر سال در اواخر پاییز در شب جمعه پخته می‌شود و در هنگام پخت آن دعا خوانده و صلوات فرستاده می‌شود.این نذری با همکاری و همدلی همه مردم روستا آماده و بین مردم روستا و روستاهای مجاور پخش می شود. نذر طلب باران باوری دیرینه در بین مردم روستا و برای طلب رحمت الهی است.در قدیم تهیه این غذا به زمان بسیار زیاد و زحمتی چه‌بسا طاقت‌فرسا نیاز داشت. چون آن روزها نه از دیگ‌های مرغوب و مناسب کنونی خبری بود و نه از دستگاه‌های صاف کننده حلیم و حلیم‌پزها مجبور بودند که با امکانات کم و به خرج دادن صبر و بردباری و تلاش طولانی‌مدت، به پختن و آماده کردن حلیم، باکیفیت خوب و مرغوب بپردازند.

به همین خاطر شاید به دلیل اینکه در جهت آماده شدن حلیم صبر زیاد و زحمت فراوانی به‌کاربرده می‌شد و لغت حلیم هم از ریشه «حلم» و «بردباری» است گمان می‌رفته که نام این غذا هم از ریشه این کلمه و این موضوع باعث شد تا کم‌کم حلیم به‌جای هلیم در اذهان مردم جای گیرد .پختن حلیم هم خود آیینی است که از تمام زوایا مردم در آن مشارکت دارند. هر کس در این سفره و مائده آسمانی بنا بر وسع مالی‌اش و بنا بر نذرونیازهای خود، پول یا گوسفند و حبوبات تأمین می‌کند. زنان در تمیز کردن حبوبات و گندم و... مشارکت دارند. مردهای جوان نیز در کوفتن (کوبیدن) و طبخ (پختن) حلیم که بسیار هم سخت و طاقت‌فرساست حضور دارند.ابراهیم نقیبی عضو شورای روستای چاهستان در تعریف این مراسم می گوید: از قدیم در روستای چاهستان برای نزولات آسمانی این سنت حلیم نذری را به جا می آوردند و به همه ی مردم روستا فراخوان می دادند تا هر خانواده ای که می خواهد در حد وسع خود در این نذر مشارکت کند. سپس پس از جمع آوری نذورات مردم به مکانی خارج از روستا به نام قبله دعا می روند و در آنجا پس از خواندن نماز باران گاو یا گوسفندی که برای نذری حلیم می خواستند آنجا ضبح می کردند . در قدیم بلغور آماده نبود مردم گندم هایشان را با اسب و شتر و ... به 2 کیلومتر آن طرف تر روستا جایی که آسیاب آبی قرار داشت می بردند و گندم ها را بعد از اینکه به بلغور تبدیل می شد به روستا می آوردند و خانم های روستا دور هم جمع می شدند و با کمک هم برای پاک کردن این بلغورها کمک می کردند و در یک روز به خصوص که معمولا شب جمعه است دیگ های نذری را روی هیزم بار می گذاشتند و مراسم را شروع می کردند.

این نذری هنوز هم روی هیزم و به صورت سنتی پخت می شود و در طول این مراسم اهالی دعا کرده و خالصان و با نیت‌های پاک و قوی از خداوند طلب باران می کنند.مردم روستا به این مراسم اعتقاد خاصی داشته و دارند چرا که همیشه بعد از مراسم شاهد نزول باران بوده‌ایم. نیازیان یکی دیگر از اهالی چاهستان می‌گوید: پخت حلیم نذری در چاهستان قدمتی طولانی دارد . در زمان های قدیم زمین داران و کسانی که از وضع مالی خوبی برخوردار بودند مقداری از محصولات یا در آمدشان را به عنوان نذر و بعدها به صورت حلیم نذری بین اهالی توزیع می کردند. در روستا 2 مراسم پخت حلیم داریم یک حلیم نذری قبله دعا یا نذر الله و یک حلیم نذری سید احمد (ع) که معمولا با فاصله 2 هفته از یکدیگر برگزار می شوند که نذری حلیم قبله دعا یا نذر الله در اولویت بوده و بعد از آن حلیم نذری سید احمد ( ع) را به همان شکل و با نذوراتی که از میان مردم جمع آوری می شود، پخته و میان اهالی توزیع می کنند .این سنت از قدیم تا کنون پا برجا بوده است امسال نیز این مراسم در روز پنجشنبه 25 آذر با همکاری مردم روستا برگزار می شود. سنت دیرینه حلیم نذری نمادی از وفاق و همدلی مردم روستای چاهستان است و حفظ و شناساندن این آیین مانند هر کار فرهنگی و تاریخی از اهمیت فوق‌العاده برخوردار‌است.

فاطمه هوشنگی/دریا