دریانیوز:  یکی از بهترین لحظه زندگی یک زن تجربه مادر شدن است و حس زیبای تولد دوباره برای توصیف این لحظه می‌تواند مناسب باشد.اما نمی دانم چه می شود که بعضی ها این حس را زیر پا می گذارند و از آن می گذرند و نتیجه این زیر پا گذاشتن مرگ یک زندگی می شود؛ زندگی که در نطفه خفه می شود و موجود کوچکی که راه ورودش به این دنیا ناعادلانه بسته می شود.چه می شود که یک زن از نعمت مادر بودن و این وظیفه ی مقدس می گذرد؟ گذشتن از حس مادر شدن تحت عنوان سقط جنین در جامعه امروز یکی از معضلات مهمی است که روند رو به رشد و فزاینده نگران کننده‌ای در کشور ما دارد و متاسفانه تاکنون راه حل مناسبی برای جلوگیری از این آسیب از طرف مسئولان مربوطه ارائه نشده است.نگاهی گذرا به برخی از صفحات مجازی به ویژه در شبکه اجتماعی اینستاگرام که گردانندگان آن در زمینه سقط جنین فعالیت می‌کنند و اغلب با نام های مستعار مدیریت می‌شوند، از وقوع فاجعه‌ای تمام عیار در آشفته بازار نظارت بر عملکرد پزشکان متخلف خبر می‌دهد. به دلیل افزایش این مسئله در سال های اخیر و در بین زنان و دخترهای جوان، پرداختن به این موضوع به نوعی ضرورت یافته به همین دلیل در ادامه این گزارش بیشتر به این موضوع می پردازیم .

سقط جنین یا سقط درمانی

سقط درمانی با سقط غیرقانونی تفاوت دارد و در عین حال، سوء تفاهم هایی بین این دو اصطلاح ایجاد شده است، شاید هم یکی ازعلل این سوء تفاهم ها آمدن کلمه «سقط» در عبارت «سقط درمانی» باشد و به دلیل همین این سوء تفاهم هاست که برخی از رسانه ها تیترهایی استفاده می کنند که موجب می شود، مخاطب، سقط درمانی را معادل سقط غیر قانونی تلقی کند در حالی که این چنین نیست و سقط ‌درمانی با سقط های غیرقانونی تفاوت دارد. همچنین یک تفاوت اساسی بین سقط جنین در ایران و در کشورهای دیگر وجود دارد و آن این است که در ایران قوانین سقط درمانی فقط تا پایان سه ماهه اول حاملگی وجود دارد. درحالیکه در اکثر کشورهای جهان قوانین وضع شده در پیوند با پس از سه ماهگی است. در ایران سقط درمانی با صدور مجوز قانونی در شرایط خاص پزشکی جرم محسوب نمی شود. اما سقط پس از ۴ ماهگی جنین جرم محسوب میگردد و مجازات دارد. بر اساس ماده واحده مصوب سال ۱۳۸۴مجلس شورای اسلامی سقط جنین تحت عنوان سقط درمانی در ایران تنها در دو مورد مجاز شناخته شده است. اول بیماری مادر که با تهدید جانی توام باشد. دوم، بیماری جنین به علت عقب افتادگی به تشخیص سه پزشک و تایید پزشکی قانونی. اما مجوز سقط جنین پس از۴ ماهگی صادر نخواهد شد و علت آن، حرمت سقط جنین پس از پیدایش روح است. بنابراین سقط جنین خارج از سقط درمانی در قوانین ایران جرم محسوب می شود و قابل مجازات است.

 سقط جنین یک تجارت کثیف چند هزار میلیاردی است جنین‌ها نمی‌توانند از خودشان دفاع کنند و باید از حقوق جنین‌ها که حق حیات دارند - در دوره‌ای که حرف از حقوق بشر زده می‌شود - دفاع کنیم. تمهیدات قانونی باید در این خصوص داشته باشیم. متاسفانه به سمتی رفته‌ایم که سقط برای مردم عادی شده و به این مسئله که فعل حرام انجام می‌دهند، توجه نمی‌کنند. متاسفانه در جامعه طی چند سال اخیر فضایی ایجاد شده که سقط اقدامی طبیعی و راهی برای ختم بارداری است و برخی از متخصصان ما متوجه نیستند که دستور قتل نفس می‌دهند و این برخواسته از فرهنگ غلطی است که برای جنین ارزشی قائلی نیست. در سال‌های گذشته آمار سقط افزایش پیدا کرده که این موضوع نگران‌کننده شده است. در قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده حدود ۹ ماده به این مسئله اختصاص داده شده است و در قانون به تمام انواع سقط جنین که شامل درمانی، عارضی و جنایی بوده اشاره شده است. تمام داروها در سامانه کدی دارند که بتوانیم بر آن‌ها نظارت داشته باشیم و به همین دلیل در قانون گفته شده که توزیع دارو فقط در مراکز درمانی باشد و این داروها فقط برای سقط درمانی در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی توزیع شود. اما متاسفانه در حال حاضر داروی سقط به راحتی در دسترس است و حتی در فضای مجازی به راحتی می‌توان آن را تهیه کرد. آماری که درباره سقط منتشر شده، آمار خوبی نیست. روزانه بیش از ۲ هزار سقط انجام می‌شود. البته این آمار کل انواع سقط را شامل می‌شود و سالانه ۴۰۰ هزار سقط جنایی صورت می‌گیرد که روزانه ۱۳۰۰ مورد است.

 رایج‌ترین دلایل سقط جنین عمدی

وضعیت نامطلوب اقتصادی و معیشتی،اختلافات در رابطه و ازدواج‌های ناخواسته، بارداری در روابط مخفیانه و ممنوع، انتخاب زنان برای اشتغال و پیشرفت، اعتیاد همسر به موادمخدر، احتمال بیماری یا مشکل ژنتیکی در جنین، طبقه اجتماعی و ناآگاهی از راه‌های پیشگیری.

شایع‌ترین علل سقط جنین خودبه خودی

سن بیش از ۴۰ سال مادر، قرار گرفتن در معرض اشعه ایکس، مصرف سیگار، الکل یا موادمخدر، سابقه سقط جنین،مشکلات ژنتیکی و کروموزومی، ضربه یا تصادف

مجازات سقط‌کنندگان جنین و حکم مادر

قانون‌گذار برای سقط عمد‌ی جنین، هم مجازات تعزیری و هم پرداخت دیه درنظر گرفته است. کسانی که در ارتکاب این جرم مساعدت یا مشارکت می‌کنند، چه پزشک، چه ماما یا شخص عاد‌ی فرقی نمی‌کند، قانون‌گذار آن‌ها را معاون جرم سقط جنین و مجازات‌پذیر می‌داند.
به عبارت دیگر افراد‌ی که به هر طریقی سقط جنین را تسهیل کنند، چه با آموزش دادن، چه با دارو دادن و چه با اقدامی که باعث شود مادر یا شخص دیگری جنین را سقط کند، به‌عنوان معاون جرم، قابلیت مجازات را دارند. باید افراد را به دو دسته تقسیم کرد: دسته اول افراد عاد‌ی و دسته دوم شاغلان به مشاغل پزشکی و مامایی و مشاغل مشابه. در قوانین ما برای دسته دوم، مجازات سنگین‌تری پیش‌بینی شده است؛ چراکه این دسته به‌دلیل شغلشان مسئولیت بیشتری داشته‌اند، لذا بنابر قانون مجازات اسلامی، اگر کسی که زن حامله را به سقط جنین دلالت می‌کند، فرد‌ی معمولی باشد، علاوه‌بر پرداخت دیه، به سه ماه تا شش ماه حبس محکوم می‌شود. حال اگر همین فرد به زن حامله، عملا در سقط مساعدت کند و با دادن ادویه یا وسایل دیگری موجب سقط جنین زن شود، به مجازات حبس از شش ماه تا یک سال و پرداخت دیه محکوم می‌شود.

اما اگر فاعل، پزشک، ماما یا فروشنده دارو یا مشاغل مشابه باشد، علاوه‌بر پرداخت دیه، به حبس از دو تا پنج سال محکوم خواهد شد. همچنین کسانی که از کادر درمانی رسمی کشور نیستند و از افراد عاد‌ی هستند، اما خود را پزشک یا ماما معرفی و با این عناوین، اقدام به سقط جنین کنند، مجازات دسته دوم درمورد آن‌ها اعمال می‌شود. باید توجه داشت که قانون‌گذار ایرانی در هیچ حالتی برای مادر مجازات حبس، جریمه و... پیش‌بینی نکرده است و درهرحال مادر حتی اگر به‌عمد و شخصا جنین خود را سقط کند، فقط به پرداخت دیه به پدر، محکوم خواهد شد. دیه جنین نیز با توجه به مراحل رشد آن متفاوت است، اما پس از چهارماهگی که اصطلاحا روح در جنین دمیده شده است، دیه جنین، کامل خواهدبود.

اثر سقط جنین بر جسم و روح مادر

عوارض ناشی از سقط جنین عمدی تنها به مشکلات و نقص‌های جسمی ختم نمی‌شود، بلکه یکی از دغدغه‌های مهم گاه تا پایان عمر برای زنانی که دست به چنین کاری می‌زنند، آسیب‌های روحی است. به محض اینکه سقط جنین خاتمه می‌یابد، مادر احساس می‌کند از بار و فشار مسئولیتی بزرگ رها شده است، اما این‌طور نیست. مرور تکراری خاطرات مربوط به سقط جنین، خواب‌های تکراری درمورد روز واقعه، احساس بیگانه بودن و جدایی از دیگران، افسردگی خلقی، افزایش تحریک پذیری و کاهش تمرکز، احساس گناه از زنده بودن، خشم، اضطراب و درد‌های عصبی، نمونه‌هایی از عوارض روحی پیش‌روی این زنان است. کمبود خواب و اختلالات غذا خوردن، از دیگر عوارض مربوط به سقط جنین است.سقط جنین از موضوع های بحث انگیزی است که می توان آن را نمونه یی از معضل های اجتماعی، فقهی و غیره برشمرد؛ ازاین رو، ضروری است که در جامعه ی ایرانی- اسلامی، به آن به طور جدی توجه شود و از سوی نهاد های ذیربط برای جلوگیری از سقط جنین عمدی توسط مادر، چاره اندیشی شود و راه کار های موثر مطرح گردد .

بیتا هوشنگی/دریا