دریانیوز: چند سالی می شود که موضوع نگهداری از حیوانات خانگی و در راس آنها نگهداری از سگ، یکی از خبر ساز ترین بخش حوادث رسانه ها بوده است به طوری که هر از چند گاهی خبری از حمله سگ به شهروندان و  بخصوص کودکان و زنان خبر ساز می شود. نگهداری از سگ در اسلام هم وجود دارد و در مواردی که از این حیوان به عنوان، سگ گله یا سگ نگهبان یا سگ شکاری استفاده می شود جواز نگهداری و مراقبت داده شده است. ولی آن چیزی که امروزه در رابطه با این حیوان مطرح است فرا تر از این حدود است تا جایی که درکمال حیرت و البته شرمندگی برخی از این حیوان به عنوان همدم زندگی یا حتی جایگزینی برای فرزندان یاد می کنند و بخشی از احساسات و عواطف مادرانه یا پدرانه شان را به جای فرزند برای یک حیوان خرج می کنند. به هر طریق با توجه به حوادث دلخراشی  که از این پدیده فرهنگی  که اصالتاً ریشه غربی دارد در کشور رخ داده، مجلس شورای اسلامی طرحی را برای قانونی شدن نگهداری از حیوانات خانگی مطرح کرده است تا صاحبان حیوانات خانگی را بوسیله قانون مجبور کند در خصوص نگهداری از حیوانات خود،  مسئولیت بیشتری را نسبت به جامعه  و انسان‌ها‌یی که در کنار آنها زندگی می کنند بپذیرند.

 دست فرزندم را تکه و پاره کردند
پدر بهار که دخترش در یکی از پارک های تهران مورد حمله  دو سگ قرارگرفته است ماجرای آن روز را این طور روایت می کند: در پارک بودیم که ناگهان دو سگ به سمت دخترم حمله کردند واین درحالی بود که صاحبان سگ ها هم آنها را همراهی می کردند . بعد از حمله سگ ها به دخترم، همسر بنده همان ابتدای امر از وحشت و ناراحتی بیهوش شد و در همین حین که سگ ها مشغول تکه و پاره کردن دست فرزندم بودند. صاحب آن ها نیز تنها به گرفتن و کشیدن قلاده سگشان اکتفا کرده بودند و این درحالی بود که من و یکی از همراهانم سعی می کردیم با لگد به شکم و سر سگ ها ضربه بزنیم تا دخترم را رها کنند، ولی در کمال تعجب، صاحب این حیوانات به من معترض شده بود که چرا توی سر سگ می زنی؟!! من هم در حالی که سرشار از هیجان، وحشت و اضطراب بودم فریاد زدم : پس توی سر تو بزنم؟!!!. پدر بهار ادامه می دهد: به خاطر کشیده شدن قلاده سگ ها توسط صاحب سگ، دست فرزندم به اندازه 15 سانتی متر قلوه کن شد و 11 سانتی متر از پوست دستش رفت تا جایی حتی استخوان دست او نیز نمایان بود. من واقعا شگفت زده هستم ! نیروی خدماتی بیمارستان که دخترم در آن بستری بود برای دخترم هدیه می خرید ولی صاحبان آن سگ ها حتی حال ما را هم نپرسیدند و یک اسباب بازی ساده هم نگرفتند.

 حمله سه سگ به اعضای یک خانواده
پدریک خانواده هم در ماجرایی مشابه روایت می کند: حدود ساعت 10 شب به همراه همسر و پسر و دختر خردسالم به بوستانی در شمال شرقی تهران رفتیم؛ یک خانم با سه سگ در حال سگ‌گردانی بود که به محض ورود ما به پارک، سگها به فرزندان و همسرم حمله‌ ور شدند، دختر دو ساله و پسر 12 ساله و همسرم در پی حمله سگها ترسیدند که مجبور شدم آنها را به داخل خودرو هدایت کنم. زمانی که به این خانم معترض شدم که اینجا محل سگ‌گردانی نیست و حتی مقابل ورودی پارک نیز ذکر شده ورود حیوانات به پارک ممنوع است، این خانم به من توهین و داد و بیدا کرد که من گفتم با پلیس تماس می‌گیرم اما وی به داد و بیدا و توهین‌هایش ادامه داد. البته این سگ‌گردانی و حمله سگها منجر به ترس و اذیت فرزندان من و فرار آنها از پارک شد یعنی در اینجا نیز جرمی روی داده بود. افرادی که در آن پارک نیز رفت‌وآمد داشتند می‌گفتند سابق بر این هم ورود سگها به پارک و سگ‌گردانی در آنجا منجر به ایجاد مزاحمت برای کودکان و والدین آنها شده بود. ( خلاصه برداری شده ازوبسایت خبری تسنیم. 10 اسفند 1399)

 بیماری لاعلاج دختر خردسال
خانم زهرا رازینی مادر دختربچه 2 ساله ای است که حدود سه سال پیش وقتی در حال قدم زدن در پیاده رو برای رسیدن به خانه بوده است ناگهان مورد حمله یک سگ بدون قلاده قرار می گیرد که همراه صاحبش در خیابان بوده به گفته ی خانم رازینی این حمله خسارت‌های جانی و آسیب جسمی برای خودش و فرزندش نداشته است ولی دو روز بعد از این ماجرا بود که فرزندش به خاطر شوک ناشی از حمله سگ به نوعی بیماری لاعلاج خود ایمنی از نوع آلوکسی یونیورسال  دچار می شود . وی ادامه داد بعد از دو روز از این حادثه موها، مژه ها و ابروهای دخترم کم کم و به مرور زمان شروع به ریختن کردند . علاوه بر این دخترم شب‌ها کابوس می دید، پرخاشگر شده بود و دچار بیماری فوبیا( ترس) از سگ شد. و متاسفانه فعلا هیچ درمانی هم برای ما وجود ندارد. ( مصاحبه شبکه خبر)

 آیا سگ گردانی نیاز به قانون دارد؟
بر خلاف تصور عموم مردم نه تنها در سایر کشورها برای نگهداری از حیوانات قانون وجود دارد بلکه در مواردی قانون افراد متخلف را به شدت محکوم و مجازات می کند تا به حقوق سایر انسان تجاوز نشود. بر این اساس به موارد زیر توجه کنید.

 قوانین سخت گیرانه در کشور های حاشیه خلیج فارس
قطر: بنابر قوانین دولت قطر به طور کلی سگ‌گردانی در مکان‌های عمومی از جمله پارک‌ها و سواحل ممنوع است و تنها در مکان‌های خاصی امکان سگ‌گردانی وجود دارد.به علاوه آنکه تنها ورود برخی از انواع نژاد سگ به قطر مجاز است و در صورت نگهداری گونه‌های غیرمجاز سگ، صاحب سگ مشمول قانون مجازات نگهداری از حیوانات پرخطر خواهد شد. این قانون برای همراهی، پرسه زدن یا راه رفتن با هرگونه حیوانات و موجودات خطرناک در مکان‌های عمومی، تا ۳ سال حبس و یا ۱۰۰ هزار ریال قطر (معادل تقریبا صد میلیون تومان) جریمه تعیین کرده است. البته نگهداری سگ‌های مجاز در قطر نیز به همین سادگی‌ها نیست و برای نگهداری یک سگ در قطر باید از اداره دام، شهرداری و وزارت محیط زیست مجوز نگهداری اخذ شود که خود شامل مراحلی از جمله واکسیناسیون، چکاب و قرنطینه حیوان است.در قطر به دارندگان حیوانات خانگی تأکید می‌شود که حیوان باید با برچسب و چیپست شناسایی مشخص شده باشد.
امارات متحده عربی: در امارات نیز قوانین سختگیرانه و مشخصی برای نگهداری از سگ وجود دارد. فصل پنجم قانون فدرال شماره ۲۲ امارات درباره تنظیم مالکیت حیوانات خطرناک، مصوب سال ۲۰۱۶، با عنوان «حیازة الکلاب» به مالکیت و نگهداری سگ اختصاص یافته است.ماده ۱۲ قانون مذکور تصریح می‌کند: «داشتن سگ بدون اخذ مجوز از سوی مقام صالح برای هر شخصی ممنوع است.» این قانون اخذ مجوز برای نگهداری سگ را مشروط به ثبت تمام داده‌ها و مشخصات سگ و صاحب آن و همچنین تزریق تراشه الکترونیک و سابقه واکسیناسیون برای سگ می‌داند. نگهداری از سگ ثبت‌نشده یا واکسینه نشده جریمه‌ای از ۱۵۰ تا ۵۰۰ ریال امارات (نهایتا ۵۰۰ هزار تومان) و مصادره سگ را به همراه خواهد داشت.
بحرین: تا همین چند ماه پیش در بحرین قانون مشخصی برای ایجاد محدودیت در خصوص نگهداری سگ وجود نداشت تا اینکه در فروردین امسال مجلس نمایندگان بحرین قانونی جدید درباره نگهداری سگ‌ها تصویب کرد.ماده ۲ این قانون بر ممنوعیت نگهداری حیوانات خطرناک در منازل، مزارع یا هر مکان دیگری تصریح کرده است و لیستی از حیوانات خطرناک به ضمیمه این قانون ارائه شده که بسیاری از نژادهای سگ را در بر می‌گیرد.علاوه بر نگهداری، تربیت و خرید و فروش یا واردات و صادرات انواع سگ‌های خطرناک نیز در بحرین ممنوع است. با این همه، نگهداری از یک سگ که در لیست سگ‌های خطرناک نباشد نیز چندان ساده نیست و صاحب سگ باید برای این کار از سازمان‌های متعددی مجوز بگیرد و باید کارت دامپزشکی الکترونیکی سگ که شامل اطلاعات سلامتی و مجوزات آن است، همواره در گردنش باشد. (منبع خبرگزاری فارس).

 ژاپنی ها و قوانین نگهداری از سگ
اگر حیوان در آسانسور ادرار یا مدفوع کند، وظیفه تمیز کردن آن پیش از خروج با صاحب حیوان است. در اماکن عمومی هم حتما باید صاحب حیوان مدفوع حیوان را تمیز کند و از روی زمین بردارد. حتی اگر جایی خارج از دید یا باغچه یا هرجایی باشد چرا که این یک قانون است همچنین وظیفه صاحب حیوان است که مراقب رفتار حیوان باشد و با فاصله خیلی کمی از خودش در خیابان حرکت کنند. تقریبا چسبیده به خودش. از طرفی همه سگ‌های که بیش از ۹۰ روز از عمرشان می گذرد باید در اداره محلی ثبت بشوند و واکسیناسیون و معاینات آنها انجام بشود . به ویژه واکسن سالانه  مربوط به بیماری هاری اجباری است. پارلمان ژاپن قانونی تصویب کرده که همه حیوانات خانگی باید میکروچیپ داشته باشند. تا بدین ترتیب از افزایش حیوانات ولگرد هم جلوگیری بشود. باز کردن قلاده سگ در اماکن عمومی ممنوع است وزارت محیط ‌زیست ژاپن قوانین مفصلی با عنوان اخلاق و مقررات برای داشتن حیوان خانگی دارد. همچنین بسیاری از آپارتمانها در پیش‌شرط اجاره ذکر کردند که اجازه داشتن حیوان خانگی ندارید. به ویژه در آپارتمان های  کوچک با تعداد واحد زیاد، چون همسایه‌ها ممکن است  از صدا، بو و مواجه ناگهانی با حیوان اذیت بشوند. (وبسایت خبری مشرق)

 آمریکایی ها و قوانین خاص
۱. قانون نژادها:این قانون در سالهای اخیر در بسیاری از کشورها، ایالتها و شهر ها وضع شده است. هدف این قانون بیشتر نژادهای گروه Bull  مانند پیت بول و سگهای نژاد گارد مانند روتفایلر، دوبرمن، ماستیف، ژرمن شپرد و …. در بر می گیرد.صاحبان این سگها باید به سگهای خود آموزش بدهند تا به دیگران آسیب نزنند و سگهای که عصبی هستند باید با پوزه بند به بیرون بیایند و مجوز عدم حمله به دیگران را دریافت کنند. در برخی از شهرهای امریکا این قانون برای آپارتمان‌ها هم وضع شده است.
۲. قانون صدا : این قانون برای سگهایی است که صاحبان آنها ساعت ها در خارج از خانه مشغول کار کردن هستند و سگشان از تنهایی شروع به پارس کردن می کند. در این قانون بعد از شکایت همسایه ها در مرحله اول از صاحب سگ تعهد کتبی جهت کنترل پارس سگ می گیرند، اما اگر سگ همچنان به پارس کردن ادامه دهد سگ را به بازداشتگاه حیوانات پر سرو صدا منتقل و بعد از آموزش سگ را به فرد دیگری می دهند.(این قانون در برخی از شهرهای امریکا وضع شده است)
۳. قانون قلاده : در این قانون سگ در معابر عمومی و یا پارک هایی که استفاده آن برای عموم آزاد است حق تردد بدون قلاده را ندارد. این قانون عاملی است تا از گاز گرفتن سگ ها و یا از بروز خطر برخورد سگها با اتومبیل جلوگیری کند.(در برخی از ایالتهای امریکا طول بند قلاده نباید از ۶ فوت بیشتر باشد)
۴. قانون سگهای مزرعه : در این قانون سگها باید بصورتی تعلیم داده شوند تا به دیگر حیوانات مزرعه حمله نکنند، به این سگها گواهی عدم حمله به حیوانات مزرعه داده می شود و با توجه به حق تیر در امریکا کشتن این سگها توسط همسایه حتی اگر وارد حریم خصوصی آنها شده باشد مجاز نیست.
۵. قانون بدرفتاری با سگ : این قانون برای حمایت از سگ ها وضع شده است. نخستین بار این قانون در سال ۱۸۰۰ برای سگهای کاری وضع شد تا از دشنام صاحبان سگها یا دیگران نجات یابند.
۶. قانون جمع آوری مدفوع : این قانون در برخی از ایالتهای امریکا و در برخی از شهرهای اروپا وضع شده است و صاحب حیوان باید مدفوع سگ خود را از کوچه‌ها یا پارکها جمع کند در امریکا کسانی که این کار را انجام ندهند بین ۲۵ تا ۱۰۰۰ دلار جریمه می شوند.
۷. قانون نگهداری سگ در مکانها : طبق قانون نگهداری سگ در مکانها، ورود سگها در برخی از مکانها مانند هتلها و رستورانها ممنوع است و در صورت ورود سگ توسط صاحبان آنها و ورود خسارت باید علاوه بر جبران خسارت، جریمه آن را نیز پرداخت کنند.

 نیاز به قانون احساس می شود
در خیلی از کشورها نهاد قانون گذار برای حفظ حقوق شهروندان خود، متناسب با فرهنگ عمومی و قانون اساسی آن کشور اقدام به قانون گذاری در زمینه نگهداری از حیوانات خانگی و بویژه سگ و گربه کرده است. به نظر می رسد با توجه به رواج فرهنگ نگهداری از حیوانات خانگی در کشور که ناشی از ورود فرهنگ غربی و سبک زندگی اروپایی و آمریکایی است لزوم تدوین قوانین محکم و بازدارنده برای نگهداری از حیوانات خانگی بیشتر احساس می شود. زیرا هیچ جامعه ای را نخواهیم یافت که بدون قانون بتواند مشکلات اجتماعی را حل کند. با این وجود برخی شبکه‌های ماهواره با همراهی برخی رسانه های داخلی سعی دارند این طور نشان دهند که قانون مربوط به نگهداری از حیوانات خانگی یک موضوع جدی، عجیب و استثنایی است که فقط در ایران برای آن قانون گذاشته شده و در هیچ کجای دنیا چنین خبری نیست.!!  در واقع نظام اسلامی را متهم می کنند که با تدوین برخی قوانین قصد محدود کردن آزادی های افراد جامعه را دارد و این طور وانمود می کنند که در سایر کشورها در خصوص این موضوع آزادی مطلق و بی قید و شرط وجود دارد. حال آنکه همین اروپایی ها و آمریکایی ها خیلی پیشتر از قانون گذاران کشور ما برای این موضوع قانون دقیق و مشخصی  نوشته است.  اگر قرار است از کسی ایراد گرفته شود باید این ایراد را از نهاد قانون گذار ایران گرفت که چرا اینقدر دیر به این موضوع ورود کرده است نه اینکه چرا چنین قانونی را در دست تدوین دارد.

محمد زارعی/ دریا