دریانیوز: خشونت خانگي عليه زنان يک مشکل سلامت همگاني است که سلامت زنان، خانواده و جامعه را بشدت تحت تاثير قرار مي دهد. معضل جهانیِ خشونت علیه زنان و دختران یکی از گستردهترین، پایدارترین و مخربترین اَشکال نقض حقوق بشر در دنیای امروز است که به خاطر عواملی چون مصونیت از مجازات، سکوت و ننگ مربوط به آن تا حد گستردهای گزارش نشده باقی میماند.برای روشنتر شدن موضوع خشونت علیه زنان و دختران، اعلامیه رفع خشونت علیه زنان که توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۹۳ میلادی صادر شده، خشونت علیه زنان را «هرگونه خشونت مبتنی بر جنسیت که منجر به آسیبهای جسمی یا روانی شده یا احتمال این آسیبها را ایجاد کند یا موجب رنج زنان از جمله تهدید به چنین اعمالی یا محرومیت اجباری یا اختیاری از آزادی، چه در زندگی عمومی و چه در زندگی خصوصی آنها شود» تعریف کرده است. خشونتی که بهویژه با شیوع کرونا پیامدهای ناشی از آن روند صعودی در جهان گرفته و نگرانی مجامع بینالمللی و دولتها را به همراه داشته است.این خشونتها پس از شیوع کرونا که هیچ کشوری از این بحران مصون نمانده، تشدید شده است.
تاثیر کرونا برخشونت علیه زنان
همهگیری کووید- ۱۹ یک بحران جهانی بهداشت عمومی است که با آثار عمیق بر همه جنبههای جامعه همراه و نخستین بار اول اسفند سال ۹۸ به طور رسمی ورود آن به کشور اعلام شد و کام همه را تلخ کرد. ویروسی که با خود محدودیتها و دوران قرنطینه را به همراه آورد، دورانی که در کنار شرایط تحریم و فقر اقتصادی، ساعات تماس زوج ها و مدت زمان تعامل آنها را با یکدیگر بیشتر کرد و اختلافات زناشویی افزایش یافت و آتش خشم در خانهها را شعلهور ساخت چنانکه شرایط خاص کرونا موجب شده تا روزانه چهار هزار تماس با صدای مشاور بهزیستی کشور از ساعت هشت صبح گرفته شود و باعث شد مداخلات اورژانس اجتماعی نیز در این زمینه افزایش یابد .در دوران کرونا با وجود این که اقداماتی مانند فاصلهگذاری اجتماعی توانست تا حدی این بیماری را کنترل کند، اما باعث ایجاد موقعیت استرسزایی شدکه اشکال مختلف خشونت علیه زنان را تشدید کرد. طبق گزارشی با توجه به اهمیت این موضوع پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی ایران با انجام یک مطالعه شیوع خشونت خانگی علیه زنان را در دوران قرنطینه کووید-۱۹، در پنج شهر تهران، مشهد، تبریز، شیراز و اهواز بررسی کردند.
این مطالعه نشان داد که حدود 77 درصد از زنان حداقل یک نوع خشونت را دوران قرنطینه همهگیری کووید-19 تجربه کردهاند. همچنین در این مطالعه عوامل مرتبط با خشونت خانگی در دوران قرنطینه کووید-۱۹ نیز شناسایی شد.بررسیهای این مطالعه نشان داد که از بین پنج هزار و ۳۱۷ زن، چهار هزار و ۱۰۷ نفر (۷۷.۲ درصد) حداقل یکی از انواع خشونت را در دوران قرنطینه تجربه کرده بودند که از این میان، ۹۱.۲ درصد خشونت روانی، ۶۵.۸ درصد خشونت جسمی، ۴۲.۶ درصد خشونت جنسی و ۳۸.۲ درصد خشونت منجر به صدمه را تجربه کرده اند.طبق نتایج بهدست آمده از این مطالعه، خشونت در زنان جوانتر، کمسوادتر و زنان با حمایت اجتماعی ضعیف، شایعتر بود. تجربه خشونت در زنان با وضعیت اقتصادی ضعیف تقریبا چهار برابر بیشتر از زنان دارای وضعیت اقتصادی خوب بود. همچنین مشخص شد که مصرف سیگار، الکل و مواد مخدر با خشونت خانگی رابطه داشت. ارائه راهکارهایی مانند آموزشهای تابآوری، توانایی حل مساله، بهبود شرایط اقتصادی و کنترل تورم، مهار کرونا از طریق واکسیناسیون یا اقدامات پیشگیرانه و ارائه خدمات تلفنی حمایتی میتواند در کاهش موارد خشونت خانگی تاثیرگذار باشد اما همه اینها بدون همکاری و همیاری دستگاههای دولتی و غیردولتی محقق نخواهد شد.
روز مبارزه با خشونت علیه زنان
۲۵ نوامبر- 4 آذر روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان است؛ این روز برای یادآوری عزم همگانی برای مبارزه با خشونت علیه زنان انتخاب شدهاست و هدف از آن حذف خشونت علیه زنان، آگاه سازی و آموزش و ایجاد اتحاد در جهت رفع خشونت علیه زنان است. زنان باید از حقوق انسانی و اجتماعی خود آگاه باشند تا برای رفع تبعیض و هرگونه خشونت علیه خود از جمله خشونت خانگی علیه زنان مبارزه کنند. تلاش مردان نیز برای رسیدن به این هدف از این قاعده مستثنی نیست.
ریشه تاریخی روز مبارزه با زنان
ریشه تاریخی روز جهانی حذف خشونت علیه زنان به تاریخ ترور خواهران میرابال برمیگردد. خواهران میرابال چهار خواهر اهل جمهوری دومنیکن بودند که از مخالفان دیکتاتور معروف دومینیکن «رافائل تروجیو» بودند و در فعالیتها و مبارازت مخفیانه علیه رژیم مشارکت داشتند. سه خواهر از این چهار خواهر (پاتریا، مینروا و ماریا ترزا) در ۲۵ نوامبر ۱۹۶۰ به قتل رسیدند. قتل خواهران میرابال آنها را به «نمادی از مبارزات مردمی و فمینستی» تبدیل کرد.
از سال ۱۹۸۱ فعالان جنبش زنان فمینیست آمریکای لاتین و کارائیب در همایشی، روز قتل این سه خواهر یعنی ۲۵ نوامبر را به عنوان یک روز برای «مبارزه با افزایش خشونت علیه زنان» اعلام کردند. در نهایت به طور رسمی در سال ۱۹۹۹ مجمع عمومی سازمان ملل روز ۲۵ نوامبر را به عنوان «روز جهانی حذف خشونت علیه زنان» اعلام کرد.
لایحه «حمایت از زنان در برابر خشونت» همچنان در صف رسیدگی
لایحه حمایت از زنان در برابر خشونت هنوز برای بررسی در صحن علنی مجلس اعلام وصول نشده است و همچنان در انتظار اعلام وصول است. لایحه حفظ کرامت و حمایت از زنان در برابر خشونت پس از حدود 10 سال کش و قوس بین دولت و قوه قضاییه، بالاخره در نیمه دی ماه سال 99 در دولت به تصویب رسید و برای بررسی نهایی به مجلس شورای اسلامی ارسال شد. این لایحه سال 90 از سوی مرکز امور زنان و خانواده ریاستجمهوری تدوین شد. لایحهای که در ابتدا 5 فصل و 92 ماده داشت اما پس از 6 بار ویرایش در آذر سال 91 به 5 فصل و 81 ماده تغییر پیدا کرد. تغییراتی که همچنان ادامه داشت تا اینکه لایحه مذکور پس از 3 سال بازنویسی، در دولت یازدهم به 5 فصل و 77 ماده تغییر یافت. این لایحه به دلیل دارا بودن موارد جزایی برای بررسی به قوه قضاییه ارسال و نهایتا در شهریورماه سال 98 به دولت بازگشت داده شد. این لایحه که نام آن به «حفظ کرامت و حمایت از زنان در برابر خشونت» تغییر یافته است و 57 ماده و پنج فصل دارد، هر چند دیر به تصویب رسیده است اما در صورت تصویب میتواند برای عاملان خشونت خانگی، بازدارنده باشد.
هدف از تدوین لایحهای برای مقابله با خشونت علیه زنان سعی شده حفظ کرامت و امنیت روح و جسم بانوان در گرو حفظ نظام خانواده مورد توجه قرار بگیرد و در نهایت قوانین و مقررات به گونهای باشد که مداخلات پیشگیرانه و کیفری موجب صیانت، کرامت و تامین امنیت زنان در برابر خشونت شود و نظام خانواده نیز حفظ شود. عضو هیات رئیسه کمیسیون اصل 90 مجلس شورای اسلامی در مصاحبه ای در اسفند ماه سال 99 گفت: «لایحه حمایت از زنان در برابر خشونت در نوبت اعلام وصول برای بررسی در صحن علنی مجلس قرار دارد که با توجه به حجم کاری نمایندگان به احتمال زیاد رسیدگی به لایحه مذکور در سال 1400 انجام خواهد شد.اکنون پس از گذشت 9 ماه از سال 1400 هنوز خبری از تصویب نهایی و اجرای این قانون نشده است که امیدواریم مجلس شورای اسلامی در آذر ماه سال جاری به مناسبت روز جهانی حذف خشونت علیه زنان، در تصویب لایحه “حفظ کرامت و امنیت زنان در برابر خشونت “ تسریع کند. »
فاطمه هوشنگی/دریا
نسحه چاپی
ارسال به دوستان
نظرات